Şap

Şap nedir?

Şap, kaba beton zemin ile seramik, parke, PVC gibi son kat kaplama arasına dökülen, yüzeyi belirlenen kotta düzeltmeye ve tesviyeye yarayan çimento ya da özel bağlayıcı esaslı ara katmandır. Zemindeki kot farklarını gidererek pürüzsüz, taşıyıcı ve kaplamaya hazır bir yüzey oluşturur; yerden ısıtmada boru gömme katmanı olarak da kullanılır.

Şap, yeni bina ve tadilat projelerinde seramik, parke, laminat ya da epoksi kaplama öncesinde neredeyse her zeminde karşımıza çıkan hazırlık katmanıdır. Islak hacimlerde su yalıtımının üzerine, kuru mekanlarda ise doğrudan kaba beton üzerine uygulanabilir. Yerden ısıtmalı sistemlerde ısıtma borularını içine alarak ısıyı tabana yayan taşıyıcı görevi de üstlenir. Doğru dökülmüş bir şap, üstüne gelecek kaplamanın ömrünü ve düzgünlüğünü doğrudan belirler.

Şap nasıl uygulanır?

1. 1

   Zemindeki inşaat atıkları, toz, yağ ve gevşek parçalar temizlenir; yüzey kuru ve sağlam hale getirilir.

2. 2

   Emici ve tozlu yüzeylerde aderansı artırmak için astar (primer) uygulanır, ıslak hacimlerde önce su yalıtımı tamamlanır.

3. 3

   Zemin dört köşesinden teraziye alınarak istenen kot işaretlenir ve mastar çekilecek referans noktaları belirlenir.

4. 4

   Çimento, kum ve su doğru oranlarda karıştırılır; su miktarı çatlamayı önlemek için ölçülü tutulur.

5. 5

   Harç referans kotuna göre serilir, mastarla yüzey çekilir ve mala ile son düzeltme yapılır.

6. 6

   Kendinden yayılan şap kullanılıyorsa karışım zemine dökülüp mala veya tarakla dağıtılır, malzeme kendiliğinden teraziye gelir.

7. 7

   Geniş alanlarda kontrolsüz çatlamayı önlemek için belirli aralıklarla dilatasyon ve kontrol derzleri bırakılır.

8. 8

   Şap ilk günlerde nemli tutularak ıslak kür yapılır, doğrudan güneş ve hava akımından korunur.

9. 9

   Kür süresi tamamlanıp yüzey yeterince kuruduktan sonra seramik, parke veya diğer son kat kaplamaya geçilir.

Şap nerede ve hangi zeminlerde kullanılır?

Şap, kaba betonun üzerine son kaplama öncesi neredeyse her iç mekan zemininde kullanılır. Salon, oda, koridor gibi kuru hacimlerde doğrudan beton üzerine; banyo, mutfak ve balkon gibi ıslak hacimlerde ise su yalıtımının üzerine dökülür. Yerden ısıtmalı sistemlerde ısıtma borularını içine gömerek ısıyı yüzeye yayan katman görevi görür. Endüstriyel zeminlerde ve depolarda ağır trafiği taşıyacak kaplamalara sağlam bir taban hazırlamak için de tercih edilir.

Çimento şapı ile kendinden yayılan şap arasındaki fark nedir?

Temel fark uygulama yöntemi ve yüzey düzgünlüğündedir. Geleneksel çimento şapı mastar ve mala ile elle tesviye edilir, daha kalın katmanlarda ve genel amaçlı zeminlerde ekonomik bir çözümdür. Kendinden yayılan (akıllı) şap ise döküldüğünde kendiliğinden yayılıp teraziye gelir, çok düzgün ve ince bir yüzey verir. Parke, PVC, vinil gibi milimetrik düzgünlük isteyen kaplamalarda ve hızlı kuruma gereken işlerde kendinden yayılan tesviye şapı öne çıkar.

Şap uygulamasında en sık yapılan hatalar nelerdir?

En sık yapılan hata, karışıma fazla su katılmasıdır. Yüksek su oranı sertleşmeden sonra büzülmeye ve çatlamaya yol açar. İkinci yaygın hata, şapı doğrudan güneş, rüzgar ve cereyanlı ortamda hızlı kurumaya bırakmaktır; bu yüzey çatlaklarını tetikler. Yetersiz kür, yani şabı yeterince nemli tutmamak, çimentonun tam sertleşmesini engelleyerek dayanımı düşürür. Geniş alanlarda derz bırakılmaması da kontrolsüz çatlaklara neden olan önemli bir hatadır.

Şap dökümü öncesi hangi hazırlıklar yapılmalı?

Şap dökümünden önce zemin mutlaka temiz, kuru ve sağlam olmalıdır. Yüzeydeki toz, yağ, yapışkan kalıntıları ve gevşek parçalar temizlenir, varsa çatlaklar onarılır. Emici ve tozuyan zeminlerde aderansı artırmak için astar sürülür. Islak hacimlerde şaptan önce su yalıtımı tamamlanmalıdır. Ardından zemin köşelerden teraziye alınıp kot belirlenir; bu hazırlık düzgün bir yüzey ve sonraki kaplamanın sorunsuz oturması için belirleyicidir.

Şap hakkında sık sorulanlar